SendFile

AES-256 nedir ve dosyalarınızı onunla nasıl şifrelersiniz?

AES-256 şifreleme nedir, neden kırılamaz kabul edilir ve hassas bir dosyayı göndermeden önce 7-Zip ile AES-256 kullanarak nasıl şifrelersiniz? Adım adım anlatım.

Güvenlik6 dakikalık okumaYayın: · Güncelleme: Yazan: Vedat Yaylalı

AES-256 kısaca nedir?

AES (Advanced Encryption Standard), ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü (NIST) tarafından 2001'de FIPS 197 olarak yayımlanan simetrik bir şifreleme algoritmasıdır. Simetrik olması, aynı anahtarın hem şifrelemede hem şifre çözmede kullanılması demektir.

AES veriyi 128 bitlik bloklar hâlinde işler ve 128, 192 ya da 256 bitlik anahtar kullanabilir. AES-256'da veri 14 tur boyunca karıştırma, yer değiştirme ve anahtarla birleştirme işlemlerinden geçer. Bugün bankacılıktan disk şifrelemeye, VPN'lerden HTTPS bağlantılarına kadar her yerde kullanılır.

Neden kırılamaz kabul ediliyor?

256 bitlik bir anahtarın 2^256 olası değeri vardır. Bu sayı, gözlemlenebilir evrendeki atom sayısıyla aynı mertebededir. Bütün anahtarları tek tek denemek (kaba kuvvet saldırısı) en hızlı bilgisayarlarla bile pratikte imkânsızdır.

Gerçek dünyada AES'in kendisi değil, zayıf parolalar kırılır. Çoğu araç sizin yazdığınız paroladan bir anahtar türetir; “123456” gibi bir parola seçerseniz saldırgan anahtarı değil parolanızı tahmin eder. Bu yüzden en az 12-14 karakterli, rastgele bir parola ya da birkaç rastgele kelimeden oluşan bir parola cümlesi kullanın.

Aktarımda şifreleme ile dosya şifrelemenin farkı

Bir web sitesine dosya yüklerken bağlantınız HTTPS (TLS) ile şifrelenir; bu, dosyanın yolda okunmasını engeller. Ancak dosya sunucuya ulaştığında servis sağlayıcının sistemlerinde durur. Uçtan uca şifreleme sunmayan bir serviste (SendFile dahil) dosyanın içeriği teknik olarak sunucuda okunabilir hâldedir.

Sözleşme, kimlik fotokopisi, sağlık raporu ya da finansal tablo gibi hassas belgelerde bu riski sıfıra indirmenin yolu, dosyayı göndermeden önce kendi bilgisayarınızda şifrelemektir. Böylece dosya hangi yolla gönderilirse gönderilsin, parolayı bilmeyen kimse açamaz.

7-Zip ile AES-256 şifreli arşiv oluşturma (Windows)

  1. 7-zip.org adresinden ücretsiz 7-Zip'i kurun.
  2. Şifrelemek istediğiniz dosya ya da klasöre sağ tıklayın, 7-Zip → Arşive ekle seçin.
  3. Arşiv biçimi olarak 7z seçin (ZIP de AES-256 destekler ama 7z dosya adlarını da gizleyebilir).
  4. Şifreleme bölümünde parolanızı iki kez yazın, yöntem olarak AES-256 seçili olsun.
  5. 7z biçiminde Dosya adlarını şifrele kutusunu işaretleyin; böylece parolayı bilmeyen kişi arşivin içinde ne olduğunu bile göremez.
  6. Tamam'a basın ve oluşan .7z dosyasını gönderin.

macOS'ta yerleşik “Sıkıştır” komutu parola koymaz; Terminal'deki zip -e ise eski ve zayıf ZipCrypto yöntemini kullanır. Mac'te Keka gibi AES-256 destekleyen bir arşivleyici tercih edin.

Parolayı nasıl iletmelisiniz?

Şifreli dosyayı ve parolayı aynı kanaldan göndermeyin. Dosyayı bir indirme bağlantısıyla e-postada gönderdiyseniz, parolayı telefonla, SMS ile ya da farklı bir mesajlaşma uygulamasından iletin. Böylece e-posta hesabı ele geçirilse bile dosya açılamaz.

SendFile'da bağlantıya ayrıca bir indirme şifresi de koyabilirsiniz. Bağlantı şifresi dosyaya erişimi engeller; 7-Zip ile yapılan şifreleme ise dosyanın içeriğini korur. Hassas belgelerde ikisini birlikte kullanmak en güvenlisidir.

Sık sorulan sorular

AES-256 kırılabilir mi?

Algoritmanın kendisine karşı bilinen pratik bir saldırı yoktur. Riskli olan zayıf parolalardır; uzun ve rastgele bir parola kullandığınızda şifreli dosya pratikte açılamaz.

SendFile dosyaları AES-256 ile uçtan uca şifreliyor mu?

Hayır. SendFile, tarayıcınız ile sunucu arasındaki bağlantıyı HTTPS (TLS) ile şifreler ve dosyaları Türkiye'deki sunucularda saklar, ancak uçtan uca şifreleme sunmaz. Hassas dosyaları göndermeden önce 7-Zip ile şifrelemenizi öneririz.

Windows'un kendi ZIP özelliği şifre koyabilir mi?

Hayır. Windows Gezgini parola korumalı ZIP oluşturamaz. 7-Zip gibi ücretsiz bir araç gerekir.

Alıcının özel bir program kurması gerekir mi?

7z dosyalarını açmak için 7-Zip (Windows) ya da Keka/The Unarchiver (Mac) gerekir. AES-256 ZIP dosyalarını da çoğu modern arşivleyici açar; Windows'un yerleşik aracı açamayabilir.

Vedat Yaylalı

Siber güvenlik ve bulut sistemleri, SendFile / TechOptima